Responsive image Responsive image

ศาลานา PGS มาตรฐานของวิถีธรรมชาติที่ทุกคนมีส่วนร่วม

19 มกราคม 2562



ศาลานา PGS มาตรฐานของวิถีธรรมชาติที่ทุกคนมีส่วนร่วม

มาตรฐาน
คือ สิ่งยืนยันและรับรองคุณภาพของสินค้า ของที่ดี จะต้องมีมาตรฐานที่เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน จับต้องได้ ตรวจสอบได้ และได้รับการยอมรับร่วมกัน
แน่นอน ว่าผลผลิตจากเกษตรวิถีธรรมชาติก็เช่นกัน แม้เราจะทำการผลิตแบบ อ้างอิงธรรมชาติ แต่นั่นก็ไม่ได้หมายความว่าเราจะไม่ต้องมีมาตรฐานก็ได้ เพราะการจะให้คนที่ได้กิน กินอาหารที่เราผลิตอย่างมั่นใจ จะต้องมีมาตรฐานเพื่อยืนยันได้ ว่าของที่เราส่งต่อนั้นมีคุณภาพมากพอ

มาตรฐานต่างกัน แต่วิธีการไม่ต่างกัน

มาตรฐาน คือ สิ่งที่ทุกคนในสังคมนั้น ๆ กำหนดร่วมกัน ความแตกต่างกัน อาจจะมีบ้างในรายละเอียดปลีกย่อย แต่สิ่งที่เหมือนกันคือ การมีส่วนร่วมในการรับรอง นั่นคือคนในหมู่นั้น จะต้องมีการตกลงร่วมกันว่ามาตรฐานของเราอยู่ตรงจุดไหน และสามารถทำให้คนข้างนอกที่จะซื้อสินค้าของเราสามารถยอมรับและมั่นใจได้อย่างไร ว่านี่คือคุณภาพที่แท้จริง
มาตรฐานเกษตรวิถีธรรมชาติที่เรารู้จักกันดี นั่นก็คือ มาตรฐานเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม หรือ PGS (Participatory Guarantee System) ที่เป็นมาตรฐานหลักที่เป็นสากลในระดับที่ทุกคนยอมรับและเข้าใจได้ในวงกว้าง เป็นมาตรฐานที่ไม่ใช่เพียงแต่ผู้ปลูกเท่านั้น ที่สามารถตรวจตรวจสอบกันเองได้ แต่ผู้กินก็ต้องมีสิทธิในการรับทราบถึงที่มาที่ไปที่สามารถตรวจสอบได้ด้วยตนเองด้วย

PGS จากมาตรฐานแบบ “ชุมชนรับรอง” สู่ SALANA PGS มาตรฐานเกษตรวิถีธรรมชาติที่ไว้ใจได้

สมาพันธ์เกษตรอินทรีย์นานาชาติ หรือ IFOAM - Organic International
เป็นผู้ริเริ่มมาตรฐาน PGS นี้ ด้วยความเห็นว่าการรับรองมาตรฐานจากหน่วยงานอิสระจากภายนอกนั้น ไม่เหมาะสมเท่าการตรวจสอบในหมู่ผู้ทำเกษตรวิถีธรรมชาติด้วยกันเอง เพราะการตรวจสอบแบบหน่วยงาน นอกจากยุ่งยาก ซับซ้อน ยังมีค่าใช้จ่ายสูง และยังไม่เปิดโอกาสให้เกษตรกรได้มีส่วนร่วมเพื่อการพัฒนานวัตกรรมใหม่ ๆ อีกด้วย การตรวจสอบแบบ “ชุมชนรับรอง” หรือ Participatory Guarantee System (PGS) จึงได้กำเนิดขึ้นมา

สำหรับ ศาลานา ก็ได้ใช้มาตรฐานที่ถือเป็นสากลนี้ ที่ใช้กันในทั้งประเทศที่พัฒนาแล้ว และประเทศที่กำลังพัฒนา มาใช้ในการรับรองมาตรฐานเช่นกัน เพื่อความมั่นใจว่าเราจะได้ผลผลิตที่เป็นธรรมชาติบริสุทธิ์แท้จริง ที่ดีทั้งคนปลูก คนกิน และระบบนิเวศทั้งหมด โดยมีการกำหนดมาตรฐานที่สามารถควบคุมได้ภายใต้บรรทัดฐานร่วมกันนั่นเอง
 

SALANA PGS มาตรฐานในนาวิถีธรรมชาติ
 
SALANA PGS หรือการดำเนินการแบบชุมชนรับรองของศาลานา จะเน้นที่การสนับสนุนให้เกษตรกรวิถีธรรมชาติทั้งระบบมีส่วนร่วมในการตรวจสอบกันเอง เริ่มจากจุดแรกสุดที่เริ่มเรียนรู้และเตรียมเพาะปลูกไปจนการแปรรูปและรับรองคุณภาพ จึงทำให้เกษตรกรทุกคนมั่นใจได้ ว่าจะมีมาตรฐานเดียวกัน และสร้างความสามัคคีเพื่อก้าวหน้าสู่ความเป็นวิถีธรรมชาติที่ได้มาตรฐานอย่างยั่งยืนร่วมกัน
 
ขั้นตอนการจัดการมาตรฐาน SALANA PGS
  • มีกระบวนการแลกเปลี่ยนและเรียนรู้
  • มีการกำหนดรูปแบบและเงื่อนไขการตรวจแปลงร่วมกัน
  • ตั้งคณะกรรมการตรวจและรับรองแปลง
  • ตรวจแปลง 3 ระยะ เตรียมปลูก บำรุง และก่อนเก็บเกี่ยว
  • คณะกรรมการสรุปและแจ้งผลการตรวจแปลง
  • คณะกรรมการตัดสินการรับรอง
  • ออกใบรับรอง 1 รอบอายุการผลิต

นอกจากขั้นตอนต่าง ๆ เหล่านี้แล้ว SALANA PGS ยังมีข้อกำหนดในการตรวจสอบรับรอง และยังมีการลงนามปฏิญญาที่เป็นลายลักษณ์อักษรของเกษตรกรวิถธรรมชาติอีกด้วย
 
เกษตรวิถีธรรมชาติ เริ่มได้ที่ “ใจ” เริ่มได้ “ทันใด” ไม่ต้องรีรอ…เริ่มต้นเกษตรดี ๆ เพื่อชีวิตดี ๆ ได้ที่ ศาลานา
 
ข้อมูลจาก
http://www.greennet.or.th/article/1138
แผ่นพับโครงการศาลานา (สำนักงานชั่วคราว)



เรื่องที่น่าสนใจ

เป็นปกติที่เมื่อเริ่มก้าวเข้าสู่ช่วงสูงวัย บางสิ่งที่เราเคยขยับ หยิบจับได้คล่องแคล่ว จะเริ่มถดถอย

“ไม่มีใครบอกว่าคนสูงวัยต้องอยู่กับบ้าน เที่ยวไม่ได้ เราจะรู้ตัวของเราเองว่าเรามีศักยภาพแค่ไหน ถ้าเรายังรอ เราอาจจะพลาดโอกาส ป้าเกษสนับสนุนให้คนใช้ชีวิตตามใจตัวเอง รักตัวเอง สิ่งไหนทำแล้วมีความสุข ทำเลย สูงวัยแล้ว ไม่จำเป็นต้องอยู่แต่บ้านหรอก”

พระสงฆ์สุขภาพดีได้ ด้วยอาหารที่ถวายตามโภชนาการ

ข้าวแข็งไม่ชอบ ข้าวไม่หอมขอบาย มีรสสัมผัสของข้าวที่ใช่เป็นธงในการให้คะแนน กว่าจะกินข้าวได้สักจาน

ในกาลก่อน “นาข้าว” เป็นเสมือนขุมทรัพย์ที่ทำให้เราสามารถมีกิน มีใช้ ได้อย่างไม่รู้หมด ทว่าในยุคหลังไม่กี่สิบปีมานี้ การทำนาแบบดั้งเดิมเพื่อกิน เพื่อใช้ เริ่มหายไป ชาวบ้านต่างทำนาเพื่อให้ได้ผลผลิตมาก ๆ